Examen klaar of levenslang bestuurder? De ongemakkelijke waarheid over rijles in Maastricht Autorijschool Maastricht

Wat is de échte taak van een rijschool?

Draait rijles om het opleiden van goede, zelfverzekerde bestuurders voor het dagelijks verkeer,

of vooral om het afleveren van examen klare kandidaten die optimaal presteren bij het CBR-examen?

Twee visies op rijopleiding, twee totaal verschillende resultaten.

Waar kies jij als rijschool voor te staan?

Examen klaar of levenslang bestuurder? De ongemakkelijke waarheid.

Ik ben het eens met de gedachte dat leren rijden méér is dan alleen handelingen uitvoeren. Autorijden vraagt inzicht, overzicht en het vermogen om situaties te herkennen en erop te reageren. Maar tegelijkertijd geloof ik ook dat we het soms groter maken dan nodig is.

En daarmee komen we bij een terugkerend dilemma in onze branche:

Wat is nu in de kern de taak van een rijschool?

Leiden we bestuurders op voor het leven,

of navigeren we leerlingen zo soepel en verantwoord mogelijk naar hun rijbewijs?

En misschien nog belangrijker: hoe transparant durven we daarover te zijn?

Theorie: een begin, geen fundament.

Het snel behalen van de theorie is een mooi startpunt, maar het is geen basis. Dat blijkt iedere dag opnieuw in de praktijk.

Wat ik vaak zie, is dat kandidaten die theoretisch sterk zijn — regels snel en correct kunnen benoemen — juist moeite hebben met het dynamische karakter van het verkeer. Verkeer is constant in beweging. Situaties veranderen. Regels die ooit statisch zijn geleerd, moeten onder tijdsdruk herkend én toegepast worden.

Dat is iets heel anders dan een multiplechoicevraag beantwoorden aan de keukentafel.

Daarom pleit ik al langer voor een andere benadering van theorie-examens:

Meer bewegende beelden, meer realistische verkeerssituaties, beslissingen onder snelheid!

Minder detail vragen, zoals bv kinderzitjes, lengte van uitstekende delen, of gewicht vragen over aanhangers.

Niet omdat details onbelangrijk zijn, maar omdat ze zelden het verschil maken tussen veilig handelen en falen op de weg.

Te vaak zie ik dat kandidaten niet onvoldoende rijvaardig zijn, maar juist onvoldoende zijn opgeleid in het examen waardig rijden.

Ze zijn soms uitstekend allround bestuurders, maar missen specifieke kennis en routine van wat het CBR tijdens het praktijkexamen daadwerkelijk toetst.

Daarom verbaast het mij wanneer wordt gesteld dat het rijexamen het eerste moment zou zijn waarop een leerling “alleen” is.

In mijn beleving is dat simpelweg niet juist.

Wat is anders de functie van een tussentijdse toets?

Wat doen we tijdens lessen, wanneer leerlingen al geruime tijd zelfstandig rijden, keuzes maken en fouten herstellen — met de instructeur bewust op de achtergrond?

Juist dáár hoort het vertrouwen te ontstaan.

Juist dáár wordt de rust opgebouwd die een leerling nodig heeft om op examenniveau te presteren.

Een goed opgeleide leerling is niet alleen een veilige bestuurder —

Maar ook iemand die weet hoe hij of zij dat tijdens een examen moet laten zien.

Het idee dat leerlingen pas bij het examen voor het eerst zonder hulp rijden, voelt voor mij vreemd. Als instructeur is het onze taak om die zelfstandigheid al ruim vóór dat moment te laten ontstaan.

Het CBR doet wat het CBR doet!

Het CBR is geen opleidingsinstituut. Het is geen coach en geen leeromgeving.

Het examen is en blijft wat het is: een momentopname.

Ongeveer veertig minuten waarin een kandidaat:

Vlot, soepel, veilig en zelfstandig door het verkeer moet manoeuvreren.

Meer niet. Minder ook niet.

Wie écht goede bestuurders zou willen toetsen, zou examens uitsluitend moeten afnemen op drukke momenten— en dan doel ik specifiek op tussen 14:00 en 18:00 uur. Dán zie je verkeersinzicht, stressbestendigheid en vooruitdenken.

Maar dat is niet hoe het systeem is ingericht. En daar moeten we eerlijk over zijn.

Vastleggen van lessen en examens: liever niet

Lessen en examens vooraf vastleggen is iets waar je als rijschool eigenlijk nooit aan zou moeten willen meewerken.

Leren rijden is geen lineair proces.

Iedere leerling ontwikkelt zich anders.

Planning mag nooit belangrijker worden dan ontwikkeling.

Toch gebeurt het — en vaak uit commerciële druk of verwachtingen van buitenaf. Dat schuurt, want het vergroot precies die spanning die we zeggen te willen verminderen.

Wanneer is iemand een goede bestuurder?

Dat blijft het echte dilemma.

Is iemand een goede bestuurder: voor het rijbewijs?....of pas erna?

Persoonlijk houd ik het graag helder en simpel.

De primaire verantwoordelijkheid van een rijschool is: kandidaten ondersteunen bij het behalen van hun rijbewijs.

Niet meer. Niet minder.

Daar zit niets filosofisch aan.

Dat betekent niet dat we onzorgvuldig opleiden — integendeel.

Maar het betekent wel dat we eerlijk blijven over onze rol binnen het systeem zoals het nu bestaat.

Rijvaardigheid groeit door ervaring.

En die ervaring begint pas écht ná het roze pasje.