Wanneer kennis geen vaardigheid wordt: waarom theorie alleen niet genoeg is om je rijbewijs veilig te halen.

Wanneer kennis geen vaardigheid wordt: waarom theorie alleen niet genoeg is om je rijbewijs veilig te halen

In deze video gaat Les-by-Mel kritisch in op het huidige theorie-examen B- Systeem. Waarom zakken zoveel leerlingen, ondanks intensief leren? En testen we met het theorie-examen nog wel verkeersinzicht— of vooral het vermogen om details en uitzonderingen uit het hoofd te leren?

Les-by-Mel stelt scherpe vragen bij de manier waarop theorie wordt getoetst en onderzoekt wie er nu werkelijk baat heeft bij een systeem waarin herexamens, detailkennis en begrijpend lezen centraal staan. Want veilig rijden draait niet om feiten stampen, maar om inzicht, timing en het kunnen toepassen van kennis in dynamisch verkeer.

Deze video is bedoeld voor iedereen die zijn rijbewijs wil halen, ouders, rijinstructeurs en beleidsmakers die durven kijken naar de balans tussen verkeersveiligheid, examinering en haalbaarheid.

“Wanneer kennis geen vaardigheid wordt.”

Waarom zakken zóveel leerlingen voor hun theorie-examen?

Wie goed luistert naar leerlingen, hoort steeds vaker dezelfde frustratie terugkomen:

Het theorie-examen begint verdacht veel te lijken op een begrijpend-leestoets, in plaats van een toets van verkeersinzicht.

Niet het herkennen en toepassen van verkeerssituaties staat centraal, maar het onthouden van details.

Van verkeersinzicht naar feiten stampen

Het examen staat bol van vragen over:

veiligheidssystemen in de auto (gordels, airbags, kinderzitjes),

uitzonderlijke situaties en bijzondere wegen,

definities en regels die je in de praktijk zelden tegenkomt,

maar die je wél exact moet kennen.

Het gevolg?

Stampen, stampen, stampen.

Informatie erin, examen maken, slagen— en de volgende dag is het grootste deel alweer verdwenen.

Geen wonder dat ‘turbotheorie’ zo populair is

Voor leerlingen die moeite hebben met structuur, timing of grote hoeveelheden leerstof, voelt de theorievoorbereiding als een jungle.

Geen verrassing dus dat het fenomeen turbotheorie met open armen wordt ontvangen:

Kort, intensief, doelgericht — gericht op slagen, niet per se op begrijpen.

Maar dan dringt zich een ongemakkelijke vraag op:

👉 Waar stopt verkeersinzicht en waar begint een verkapt verdienmodel?

Wanneer herexamens eerder regel dan uitzondering worden, terwijl veel van die theoretische kennis op de weg nauwelijks het verschil maakt tussen veilig handelen of falen, dan mogen we daar best kritisch naar kijken.

Theorie sterk ≠ verkeers- vaardig.

Wat ik in de praktijk zie, is opvallend:

Leerlingen die in één keer slagen voor hun theorie

zijn vaak statisch theoretisch sterk,

maar hebben juist moeite om die kennis tijdig toe te passen in dynamisch, bewegend verkeer.

Leerlingen die meerdere keren theorie hebben moeten doen,

blijken vaak sneller situaties te herkennen, beter aan te voelen wat er gebeurt

en adequater te reageren in de auto.

Kennis hebben is iets anders dan kennis kunnen gebruiken.

Rijles zonder theorie: een dubbele realiteit

In Nederland mag je rijles nemen zonder je theorie op zak te hebben.

In theorie klinkt dat logisch — in de praktijk zie ik iets anders gebeuren:

Theoretisch sterke leerlingen profiteren hiervan het meest:

zij hebben meer tijd nodig om te wennen aan verkeersdynamiek.

Leerlingen die juist minder theoretisch zijn onderlegd,

lopen vast op de theorie en moeten hun rijopleiding soms tijdelijk on hold zetten — niet vanwege hun rijvaardigheid, maar door dat ene examen.

Werkt het systeem? Ja. Maar voor wie?

Een overheid doet wat een overheid goed kan:

Zolang een systeem functioneert, blijft het bestaan.

En laten we eerlijk zijn — het werkt ook:

Het voorkomt dat er in korte tijd te veel jonge, onervaren bestuurders tegelijk de weg op gaan.

Vanuit dat perspectief doet het theorie-examen precies wat het moet doen.

De verantwoordelijkheid van de rijschool

Tegelijkertijd ligt er bij rijscholen een zware taak:

Leerlingen hier zo verantwoord, transparant en betaalbaar mogelijk doorheen begeleiden.

Want verkeer mag geen product worden.

Verkeer is een vaardigheid.

En ja — we hebben ook een morele plicht naar elkaar:

om het rijbewijs haalbaar te houden,

zonder het te reduceren tot een leeswedstrijd,

en zonder dat veiligheid ondergeschikt raakt aan systemen.

Verkeersinzicht leer je niet uit je hoofd.

Dat ontwikkel je. Op de weg. Samen.